Chi tiết tin - Xã Hải Lăng

Dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng đối với ngành chăn nuôi lợn không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi-rút gây ra, có khả năng lây lan nhanh, khi lợn nhiễm bệnh, tỷ lệ chết có thể lên tới 100%, gây thiệt hại rất lớn về kinh tế cho người chăn nuôi, ảnh hưởng đến nguồn cung thực phẩm và an sinh xã hội. Để giúp người chăn nuôi chủ động phòng, chống dịch bệnh hiệu quả, hạn chế tối đa thiệt hại và bảo vệ an toàn đàn vật nuôi, bài viết này sẽ cung cấp những thông tin cơ bản về đặc điểm của bệnh, dấu hiệu nhận biết, các biện pháp phòng ngừa cũng như quy trình xử lý khi có dịch xảy ra.

1. Đặc điểm và mức độ nguy hiểm của bệnh

DTLCP không lây sang người nhưng lại có khả năng tồn tại lâu trong môi trường, đặc biệt trong thịt đông lạnh, sản phẩm từ thịt lợn và chất thải chăn nuôi. Vi-rút có sức đề kháng cao, có thể tồn tại nhiều tháng trong điều kiện bình thường và khó bị tiêu diệt nếu không áp dụng đúng các biện pháp sát trùng.

Đáng chú ý, bệnh có thể lây lan qua nhiều con đường khác nhau như: tiếp xúc trực tiếp giữa lợn khỏe và lợn bệnh, qua thức ăn thừa nhiễm mầm bệnh, qua phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, con người, côn trùng trung gian như ruồi, muỗi, ve mềm… Điều này khiến việc kiểm soát dịch bệnh trở nên rất phức tạp.

2. Dấu hiệu nhận biết bệnh

Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác phòng, chống dịch. Một số biểu hiện điển hình gồm:

- Lợn sốt cao kéo dài (40,5–42°C), mệt mỏi, nằm nhiều, bỏ ăn hoặc ăn ít.

- Da ở tai, bụng, chân, ngực xuất hiện các vết đỏ, sau chuyển sang tím tái, xuất huyết.

- Lợn bị rối loạn tiêu hóa: tiêu chảy, có thể lẫn máu hoặc táo bón.

- Một số trường hợp có biểu hiện khó thở, ho, nôn mửa.

- Lợn chết nhanh trong thời gian ngắn, có thể chết đột ngột mà chưa kịp biểu hiện rõ triệu chứng.

Do triệu chứng của bệnh dễ nhầm lẫn với một số bệnh khác, nên khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người chăn nuôi cần báo ngay cho cơ quan thú y để lấy mẫu xét nghiệm xác định.

3. Thực hiện nghiêm nguyên tắc “5 không” để phòng, chống dịch

Đây là biện pháp quan trọng nhằm hạn chế lây lan dịch bệnh trong cộng đồng:

- Không giấu dịch: Khi phát hiện lợn có dấu hiệu bệnh hoặc chết bất thường phải báo ngay cho chính quyền địa phương và cán bộ thú y.

- Không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết dưới bất kỳ hình thức nào.

- Không giết mổ, tiêu thụ lợn bệnh nhằm tránh phát tán mầm bệnh ra thị trường.

- Không vứt xác lợn chết ra môi trường, đặc biệt là sông, suối, ao hồ gây ô nhiễm và lây lan dịch bệnh.

- Không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý nhiệt cho lợn ăn.

Việc tuân thủ nghiêm túc “5 không” là trách nhiệm không chỉ của người chăn nuôi mà còn của toàn xã hội.

4. Thực hiện an toàn sinh học trong chăn nuôi

Chăn nuôi an toàn sinh học được xem là giải pháp then chốt, lâu dài để phòng ngừa dịch bệnh. Một số nội dung cần thực hiện gồm:

- Thiết kế chuồng trại hợp lý: Tách biệt khu chăn nuôi với khu sinh hoạt, có hàng rào bảo vệ, cổng kiểm soát và hố sát trùng.

- Kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra vào: Tất cả phải được khử trùng, thay đồ bảo hộ trước khi vào khu vực chăn nuôi.

- Quản lý con giống: Chỉ nhập con giống có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh; thực hiện cách ly ít nhất 2 tuần trước khi nhập đàn.

- Không nuôi chung nhiều loại vật nuôi trong cùng khu vực để tránh lây nhiễm chéo.

- Đảm bảo nguồn thức ăn, nước uống sạch: Không sử dụng thức ăn ôi thiu, nhiễm bệnh.

- Thường xuyên tiêu diệt trung gian truyền bệnh như chuột, ruồi, muỗi, ve…

5. Vệ sinh, tiêu độc khử trùng định kỳ

Đây là biện pháp cần thực hiện thường xuyên, liên tục:

- Vệ sinh chuồng trại hàng ngày, thu gom và xử lý chất thải đúng quy định.

- Phun thuốc sát trùng định kỳ (1–2 lần/tuần) và tăng tần suất khi có nguy cơ dịch.

- Dụng cụ chăn nuôi phải được làm sạch và khử trùng sau mỗi lần sử dụng.

- Áp dụng các biện pháp xử lý chất thải như hầm biogas, ủ phân hoặc tiêu hủy đúng kỹ thuật.

6. Xử lý khi có dịch xảy ra

Khi phát hiện ổ dịch, cần triển khai nhanh chóng, quyết liệt các biện pháp:

- Báo ngay cho cơ quan thú y và chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý.

- Khoanh vùng ổ dịch, hạn chế người và phương tiện ra vào khu vực có dịch.

- Tiêu hủy toàn bộ lợn bệnh, lợn nghi nhiễm theo đúng quy trình kỹ thuật, đảm bảo không phát tán mầm bệnh.

- Tiến hành tiêu độc, khử trùng toàn bộ khu vực chăn nuôi và vùng lân cận.

- Thực hiện kê khai đầy đủ để được hỗ trợ theo chính sách của Nhà nước (nếu có).

7. Vai trò của người chăn nuôi và cộng đồng

Công tác phòng, chống DTLCP không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cần sự phối hợp chặt chẽ của người dân, đặc biệt là các hộ chăn nuôi. Mỗi người cần nâng cao ý thức, chủ động áp dụng các biện pháp phòng bệnh, không chủ quan, lơ là. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động chăn nuôi, giết mổ và vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn.

Anh Khoa